Handout: Kennismaken met AI

Eén A4 om naast je scherm te leggen.

Wat een AI-assistent is

Een programma dat tekst voorspelt. Hij heeft heel veel tekst gelezen en schrijft een antwoord dat waarschijnlijk klinkt. Daarom kan hij schrijven, uitleggen en meedenken. Daarom kan hij zich ook vergissen en soms iets verzinnen. Aan de toon zie je het verschil niet.

De werkwijze, in zes woorden

Eigen taak. Begin bij iets wat je echt wilt doen: schrijven, uitzoeken, plannen.
Kleine stappen. Eén ding per keer. Nieuwe ideeën op je later-lijst.
Precies bijsturen. Blijf in hetzelfde gesprek. Citeer de zin die niet klopt en zeg wat je wel wilt.
AI stelt voor, jij beslist. Lees alles. Zou je het zo versturen?
Controleren. Altijd bij feiten, bij alles wat je gaat versturen of betalen, en bij gezondheid, geld en recht. Controleer bij de bron, niet bij een tweede AI.
Geheimen nooit in de chat.

De vaste ronde

Omschrijven (zeg wat je wilt) → beoordelen (wat is goed, wat niet) → bijsturen (één ding per keer) → weer beoordelen. Zo werk je met AI, in elke tool. Het idee komt uit het AI Fluency-kader van Anthropic.

Hij verzint vooral bij dingen die weinig voorkomen: jouw straat, een kleine club, een onbekend onderwerp. Vraag: "Weet je dit zeker, of raad je?"

Wat je nooit in een chat zet

Wachtwoorden, pincodes, inlogcodes
BSN, bankgegevens, kopie van paspoort of rijbewijs
Namen, adressen en medische of financiële gegevens van anderen
Plak je een tekst, haal dan eerst namen en nummers weg: [naam], [adres]

Mijn eigen nooit-lijst: ............................................................

Controleer in de instellingen of je gesprekken gebruikt mogen worden om het model te verbeteren. Waar die keuze staat verschilt per tool. Het is jouw keuze; weet dat hij bestaat.

Drie sjablonen

Een gesprek beginnen:

Ik wil [wat je wilt doen]. Het is voor [wie of waarvoor]. Het moet [toon of lengte]. Kun je een voorzet maken?

Bijsturen:

Je schrijft: "[zin uit het antwoord]". Dat wil ik niet. Maak er [wat je wel wilt] van. De rest was goed, laat dat staan.

Controleren:

Waar ben je in dit antwoord niet zeker van? Wat moet ik zelf nakijken?

Als je vastloopt

Vraag: "Wat heb je van mij nodig om dit beter te doen? Stel maximaal drie vragen."

Volgende stap

Gebruik het de komende twee weken drie keer voor iets echts. Daarna: AI in je dagelijks leven (niveau 2): vooraf zeggen wanneer iets klaar is, brieven in je eigen toon, plannen maken, iets leren, een foto laten uitleggen.