Hoe AI het werk verandert
Entertainment & events
Nieuwe instrumenten, en heldere afspraken over wie wat maakt.
In muziek, games en live-evenementen is AI tegelijk gereedschap en twistpunt. Makers gebruiken het voor productie, code, concepten en planning; organisatoren voor programma-advies en het voorspellen van drukte. Rechtenorganisaties, vakbonden en publiek dwingen duidelijke afspraken af over toestemming, vergoeding en wat als eigen werk telt.
Wat verandert
- Muzikanten gebruiken AI voor ideeën, sporen scheiden, mixen en planning.
- Gamestudio's zetten AI in bij programmeren en voor beeld en tekst in de conceptfase.
- Festivals en evenementen voorspellen drukte en helpen bezoekers kiezen met AI.
- Gegenereerde muziek en stemmen concurreren met menselijk werk in winkels en reclame.
Waar mensen het verschil maken
- Optreden en de verbinding met publiek.
- Spelontwerp, verhaal en de stem van een personage, met toestemming.
- Veiligheid en sfeer op een evenement: ingrijpen als het misgaat.
Zo wordt AI al gebruikt
Registreren met AI als hulpmiddel
Bij BumaStemra registreer je een werk dat je met AI als hulpmiddel maakte, als je eigen werk. Is alleen de tekst of alleen de compositie door AI gemaakt, dan krijg je betaald voor jouw deel.
BumaStemraEerst toestemming voor training
Wie AI wil trainen op muziek uit het BumaStemra-repertoire, moet daar sinds maart 2024 vooraf toestemming voor vragen.
BumaStemraAI-muziek in de winkel
Brico en Carrefour in België laten AI-muziek draaien die een menselijke producer afmixt. Sabam waarschuwt dat 25 tot 28 procent van de inkomsten van songwriters uit openbare ruimtes kan verdwijnen.
VRT NWSEen synthetische stem voor reclame
Aldi verving in 2024 de stem van zijn reclames door een AI-stem, gemaakt van opnames van tien medewerkers.
NOSAI als hulpmiddel, niet als vervanger
Onderzoek onder bijna 1.200 muzikanten in vijf landen, waaronder Nederland, laat zien dat de meesten AI gebruiken voor ideeën, productie en planning. Bijna 90 procent automatiseert het contact met fans niet.
IO+ over PlatforMuse-onderzoekDe helft van de gamemakers
Volgens de Dutch Games Monitor zet de helft van de Nederlandse gamestudio's generatieve AI in, vooral bij programmeren en in de conceptfase. Het eindproduct is meestal nog mensenwerk.
Gamepraat, 2025Afspraken met stemacteurs
Een staking van elf maanden van Amerikaanse stem- en motion-capture-acteurs in games eindigde in juli 2025 met een akkoord dat toestemming en openheid vereist voor elke digitale AI-kopie.
Windows Central, 2025Een gids door 1.300 evenementen
EY en Amsterdam Dance Event bouwden een AI-assistent die bezoekers helpt kiezen uit bijna 1.300 evenementen, op basis van voorkeuren, tijd en locatie.
Vrije Tijd Amsterdam, 2026Drukte voorspellen op SAIL
Tijdens SAIL Amsterdam 2025 testten TU Delft-promovendi en mkb-bedrijven AI-modellen die publieksstromen voorspellen, live in een digitale kopie van het evenemententerrein.
AIC4NL
Waar het heen gaat
Werk dat met AI als hulpmiddel is gemaakt, registreert BumaStemra gewoon. Werk dat voor 100% door AI is gegenereerd, zonder menselijke creatieve bijdrage, kan niet worden geregistreerd.
BumaStemraStemmen van bekende Nederlandse zangers zijn te herkennen in AI-muziek. Een zangstem valt niet onder het auteursrecht, maar wel onder privacy als persoonsgegeven.
NOSSena geeft geen licenties aan ontwikkelaars van AI-modellen. Wie gegenereerde muziek in het openbaar draait, betaalt nog steeds voor een licentie.
Sena
Wat een maker hier voor je kan doen
- “Maak achtergrondmuziek op maat voor onze winkels, met duidelijke rechten.”
- “Maak concept art en prototypes voor onze game, zodat we sneller kunnen testen.”
- “Bouw een programma-assistent voor ons festival die bezoekers helpt kiezen.”
- “Maak een voice-over in meerdere talen met een stem waarvoor toestemming is gegeven.”
Onderzocht op 5 oktober 2026. Ken je een goed voorbeeld uit Nederland? Laat het ons weten.